Deutsch
English
Nowa publikacja Muzeum „Groza wiała z każdego pustego domu… Wysiedlenia Polaków i Żydów z Oświęcimia oraz okolicznych miejscowości w latach 1940–1942 ” autorstwa historyków Centrum Badań Muzeum Auschwitz, Jacka Lachendro i Piotra Setkiewicza, przedstawia politykę wysiedleń prowadzoną przez niemieckie władze okupacyjne w latach 1940–1942 w stosunku do ludności polskiej i żydowskiej na obszarze wokół KL Auschwitz.
Autorzy ukazują jej cele, skalę, mechanizmy oraz dramatyczne konsekwencje dla mieszkańców regionu. Uwzględniając szerszy kontekst historyczny, omawiają kolejne fale wypędzeń Polaków i Żydów – zarówno w związku z rozbudową obozu, jak i realizacją planów germanizacyjnych III Rzeszy.
- Dotychczas problematyka wysiedleń z terenów objętych strefą wpływów KL Auschwitz nie doczekała się pełnego i kompleksowego opracowania. Książka wypełnia tę lukę badawczą, rozwijając i uzupełniając dotychczasowe ustalenia, znane głównie z nielicznych artykułów naukowych oraz niepublikowanych prac akademickich. Autorzy proponują pogłębioną analizę, wprowadzając liczne nowe ustalenia dotyczące m.in. chronologii wydarzeń, mechanizmów wysiedleń oraz represji wobec osób, które próbowały nielegalnie powrócić do swoich domów - powiedziała Jadwiga Pinderska-Lech, szefowa Wydawnictwa Muzeum.
Opracowanie zawiera wybór źródeł o dużej wartości dokumentacyjnej: rozkazy komendantury KL Auschwitz, relacje świadków oraz wspomnienia wysiedlonych z Oświęcimia i okolicznych miejscowości – Brzezinki, Babic, Broszkowic, Harmęż, Pław, Rajska, Boru, Bud, Klucznikowic, Monowic i Dworów. Szczególnie poruszające są świadectwa opisujące moment wypędzenia, wywłaszczenia, akty przemocy i atmosferę strachu panującą wokół obozu, a także realia życia po przesiedleniu.
Podstawę opracowania stanowi bogaty i zróżnicowany materiał źródłowy, w tym dokumenty archiwalne z Archiwum Państwowego w Katowicach oraz Archiwum Muzeum Auschwitz, a także relacje i wspomnienia świadków. Wykorzystano również źródła dotąd niepublikowane i niewykorzystywane w badaniach.
– Publikacja stanowi istotny wkład w badania nad funkcjonowaniem niemieckiego aparatu okupacyjnego, ukazując, że działalność obozu Auschwitz nie była zjawiskiem odizolowanym, lecz elementem szeroko zakrojonego planu przekształcenia struktury przestrzennej, etnicznej i społecznej całego regionu – realizowanego kosztem tysięcy jego przedwojennych mieszkańców – podkreśliła Jadwiga Pinderska-Lech.
Publikację wydano przy wsparciu Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego.
Książkę „Groza wiała z każdego pustego domu… Wysiedlenia Polaków i Żydów z Oświęcimia oraz okolicznych miejscowości w latach 1940–1942” kupić można w naszej księgarni internetowej oraz w punktach sprzedaży na terenie Muzeum.
(Źródło: Muzeum Auschwitz)
