Na pierwszym planie wspólna delegacja Powiatu Dachau i Oświęcimskiego na uroczystości na Placu Kościuszki

Dziś w południe przed Grobem Nieznanego Żołnierza na Placu Kościuszki w Oświęcimiu odbyły się uroczystości upamiętniające 81. rocznicę oswobodzenia miasta spod niemieckiej okupacji.

W wydarzeniu wzięły udział liczne delegacje, w tym samorządowe, przedstawiciele służb mundurowych, instytucji i organizacji pozarządowych, poseł Ziemi Oświęcimskiej Marek Sowa, Małgorzata Kotapka, która złożyła kwiaty w imieniu wicemarszałek Sejmu i posłanki z Kęt Doroty Niedzieli, oraz mieszkańcy Oświęcimia i okolic.

Wspólny wieniec ponieśli Starosta Oświęcimski Andrzej Skrzypiński i landrat (starosta) Powiatu Dachau, którym towarzyszyły wicestarosta Teresa Jankowska, wicestarosta Powiatu Dachau Marese Hoffman, dr Bernadetta Czech-Sailer z biura starosty Powiatu Dachau oraz wieloletni dyrektor Domu Spotkań, obecnie radny powiatowy Leszek Szuster. Obecna była także delegacja Młodzieżowej Rada Powiatu Dachau - Katalin Karadi i Florian Döllel.

Uczestnicy ceremonii złożyli kwiaty i zapalili znicze, oddając hołd ofiarom niemieckiego terroru oraz wszystkim pomordowanym przez hitlerowskich zbrodniarzy. Uroczystość była wyrazem pamięci o tragicznych losach Oświęcimia i jego mieszkańców oraz hołdem dla historii miasta nad Sołą, szczególnie naznaczonej niemiecką okupacją i wojennym cierpieniem.

Obchody miały podniosły, refleksyjny charakter. Stanowiły ważny moment wspólnej pamięci oraz przypomnienia o wartości wolności i pokoju.

***

26 stycznia 1945 roku w okolice Oświęcimia dotarły oddziały 60 Armii I Frontu Ukraińskiego. Jednostki 106 Korpusu Strzeleckiego otrzymały zadanie zajęcia rejonu: Gorzów – Bobrek – Czarnuchowice – Klucznikowice – Monowice – Zasole – Łęki.

Walki o Oświęcim prowadziły następujące jednostki: 100 Dywizja Piechoty, 148 Dywizja Piechoty oraz 322 Dywizja Piechoty. 100 Dywizja Piechoty nacierała na rubieży Żarki – Oświęcim. Tego dnia oddziały niemieckie, liczące około 200 żołnierzy, wspierane przez 7 czołgów i 7 transporterów opancerzonych, przeprowadziły kontratak na pozycje 100 Dywizji Piechoty. Po jego niepowodzeniu czerwonoarmiści z tej dywizji 27 stycznia 1945 roku wdarli się do Oświęcimia i zajęli miasto wspólnie z oddziałami 322 Dywizji Piechoty.

Należy odnotować, że zajęcie miasta ułatwiła akcja przeprowadzona przez Pawła Kotulka, który nie dopuścił do wysadzenia żelbetowego mostu obok zamku przecinając przewody łączące materiały wybuchowe. Oddziały 100 Dywizji Piechoty wyzwoliły obóz Auschwitz-Birkenau, natomiast 322 Dywizji Piechoty przypadło forsowanie Soły na odcinku Osady Barakowej (teren obozu koncentracyjnego Auschwitz I) oraz zajęcie dzielnic Zasole i Rajska.

W obozach Auschwitz I, Auschwitz II-Birkenau oraz Auschwitz III-Monowitz wyzwolenia doczekało łącznie około 7500 więźniów.

Zgodnie z rozkazami radziecka administracja wojskowa traktowała zajęte ziemie jako zdobycz wojenną. Żołnierze dopuszczali się gwałtów oraz grabieży mienia prywatnego i wyposażenia zakładów przemysłowych. Zarząd Miasta został wyłoniony dopiero pod koniec maja 1945 roku, a pierwszym powojennym burmistrzem został Marcin Krzemień. Wiosną 1945 roku, pod nadzorem radzieckiej komendantury, utworzono również aparat Milicji Obywatelskiej i Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego oraz szereg instytucji publicznych.(źródło: Muzeum Zamek w Oświęcimiu).

Fot. Rafał Lorek/Powiat Oświęcimski

Więcej zdjęć z wydarzenia: www.facebook.com/powiatoswiecimskiofficial